Soạn bài Muốn làm thằng cuội ngắn nhất

Soạn bài Muốn làm thằng cuội chi tiết giúp em nắm vững kiến thức và trả lời các câu hỏi đọc hiểu và luyện tập trang 156, 157 SGK Ngữ văn lớp 8 tập 1.

Tài liệu hướng dẫn soạn bài Muốn làm thằng Cuội bao gồm nội dung kiến thức cơ bản tìm hiểu về tác giả, tác phẩm và gợi ý trả lời câu hỏi đọc hiểu SGK trang 156, 157.

Với những hướng dẫn chi tiết trả lời câu hỏi sách giáo khoa dưới đây các em không chỉ soạn bài tốt mà còn nắm vững các kiến thức quan trọng của tác phẩm này.

      Cùng tham khảo…

Kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả

– Tản Đà (1889 – 1939) tên khai sinh là Nguyễn Khắc Hiếu, quê ở làng Khê Thượng, huyện Bất Bạt, tỉnh Sơn Tây (nay là huyện Ba Vì, Hà Nội)

– Xuất thân là nhà nho, từng hai phen lều chõng đi thi nhưng không đỗ, sau đó Tản Đà đã chuyển sang sáng tác văn chương quốc ngữ và sớm nổi tiếng, đặc biệt là vào những năm 20 của thế kỉ XX.

– Thơ ông tràn đầy cảm xúc lãng mạn, lại rất đậm đà bản sắc dân tộc và có những tìm tòi, sáng tạo mới mẻ. Có thể xem thơ Tản Đà như một gạch nối giữa thơ cổ điển và thơ hiện đại Việt Nam.

– Ngoài thơ, Tản Đà còn viết văn xuôi và cũng nổi tiếng với những bài tản văn, tuỳ bút, tự truyện, những thiên du kí viễn tưởng đặc sắc.

– Tác phẩm chính: Khối tình con I, II (thơ, 1917), Giấc mộng con I (tiểu thuyết, 1917), Thề non nước (tiểu thuyết, 1920), Giấc mộng con II (du kí, 1932), Giấc mộng lớn (tự truyện, 1932).

2. Tác phẩm

– Bài thơ Muốn làm thằng Cuội nằm trong quyển Khối tình con, xuất bản năm 1917. (Thằng Cuội: nhân vật ở trên cung trăng, theo truyền thuyết dân gian.)

Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật

– Bố cục:

+ Hai câu đề: cuộc sống trần gian nhàm chán, buồn tẻ

+ Hai câu thực: Cõi mộng tưởng của tác giả

+ Hai câu luận: Ước mơ thoát li khỏi thực tại

+ Hai câu kết: Viễn cảnh cuộc sống hạnh phúc

Xem thêm: Soạn văn 8

Hướng dẫn soạn bài Muốn làm thằng cuội

Đọc – hiểu

1 – Trang 156 SGK

Hai câu thơ đầu là tiếng than và lời tâm sự của Tản Đà với chị Hằng. Theo em, vì sao Tản Đà có tâm trạng chán trần thế ?

READ:  Soạn bài đánh nhau với cối xay gió ngắn nhất

Trả lời

Tiếng than và lời tâm sự của Tản Đà với chị Hằng do tâm trạng chán trần thế;

+ Sống trong xã hội thực dân phong kiến tàn tác, bất nhân

+ Mang nỗi nhục mất nước, nỗi buồn vì bản thân rơi vào cảnh long đong, lận đạn, bế tắc

+ Tản Đà vốn phóng túng, lãng mạn không bằng lòng với cuộc sống tù túng đó.

+ Bản thân ông không đủ sức thay đổi thực tại bi kịch.

➥ Lời giãi bày của người lạc lõng trước thời cuộc, luôn bất hòa với thực tại nhàm chán.

2 – Trang 156 SGK

Nhiều người đã nhận xét một cách xác đáng rằng, Tản Đà là một hồn thơ “ngông”. Em hiểu “ngông” nghĩa là gì (bộc lộ một thái độ như thế nào đối với cuộc sống) ? Hãy phân tích cái “ngông” của Tản Đà trong ước muốn được làm thằng Cuội (chú ý các câu 3 – 4, 5- 6).

Trả lời

– Từ “ngông” được hiểu:

+ Những việc làm lớn, vượt trội hơn so với người bình thường

+ Chơi trội, dám làm trái lẽ thường, không sợ bị chê cười, thái độ phóng khoáng, coi thường khuôn phép.

– Cái “ngông” của Tản Đà trong ước muốn được làm thằng Cuội:

+ Muốn thoát khỏi trần buồn chán, xấu xa để lên cõi mộng

+ Xưng hô suồng sã với chị Hằng, muốn được chị coi là bạn

+ Cách lên trời, lên trăng bộc lộ chất “ngông”: muốn chị Hằng ghì cành đa xuống.

+ Câu 3 là sự ướm hỏi thì câu 4 Tản Đà tự tin về bản thân, khi lên cung quế sẽ làm cho chị Hằng bớt lẻ loi, buồn tủi.

=> Tản Đà một hồn thơ “ngông” giữa cái tỉnh và cái điên, giữa cõi thực và cõi mơ thể hiện cá tính, thái độ sống của ông trước cuộc đời đầy bất công, ô trọc. Phía sau cái “ngông” của ông là nhân cách hơn người.

3 – Trang 156 SGK

Phân tích hình ảnh cuối bài thơ: Tựa nhau trông xuống thế gian cười. Em hiểu cái cười ở đây có ý nghĩa gì ?

Trả lời

– Câu thơ cuối bài là sự kết hợp hoàn hảo giữa cái “ngông” và lãng mạn của Tản Đà. Câu thơ phản ánh khao khát thoát tục để giữ thiên lương.

– Cái “cười” ở đây của Tản Đà được mang nhiều ý nghĩa:

+ Cười thể hiện niềm vui được thỏa mãn mơ ước lên cõi mộng tưởng

+ Cười vì nhà thơ thấy thế gian ông từ bỏ vẫn là trần tục tầm thường, buồn chán

+ Cười thể hiện sự mỉa mai, giễu cợt khi Tản Đà ở vị trí cao hơn cõi trần ông đang sống.

4 – Trang 156 SGK

Theo em, những yếu tố nghệ thuật nào đã tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ ?

READ:  Cảm nhận về bài thơ Ngắm trăng - Hồ Chí Minh

Trả lời

– Yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ nằm ở:

+ Trí tưởng tượng sáng tạo, bay bổng của nhà thơ

+ Cảm xúc dồi dào, ngòi bút phóng khoáng đã tạo ra cuộc trò chuyện tưởng tượng lý thú, hấp dẫn

+ Thái độ sống “ngông” của tác giả tạo ra giọng điệu ngang tàng khác thường

+ Có những cách tân mới khi thể hiện cái “tôi” – khác với thơ Đường cổ điển.

Tham khảo thêm: Bình giảng bài thơ Muốn làm thằng Cuội của Tản Đà

 Ghi nhớ

Bài thơ Muốn làm thằng Cuội của Tản Đà là tâm sự của một con người bất hoà sâu sắc với thực tại tầm thường xấu xa, muốn thoát li bằng mộng tưởng lên cung trăng để bầu bạn với chị Hằng. Sức hấp dẫn của bài thơ là ở hồn thơ lãng mạn pha chút ngông nghênh đáng yêu và ở những tìm tòi đổi mới thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật cổ điển.

Soạn bài Muốn làm thằng Cuội phần Luyện tập

1 – Trang 157 SGK

Nhận xét về phép đối trong hai câu 3 – 4 và 5 – 6 của bài thơ.

Trả lời

– Luật thơ Đường, các cặp câu 3 – 4 và 5 – 6 bắt buộc phải đối nhau.

Trong bài câu 3 – 4 đối nhau:

+ Về hình ảnh: cung quế – cành đa

+ Về hành động: ngồi – nhắc

+ Đối về ý tứ: thăm dò – đề nghị

Câu 5 – 6 đối về ý: bầu bạn – gió mây, tủi – vui

– Phép đối trong 4 câu thơ trên nhẹ nhàng, ý vị, làm nổi bật được ước muốn được thoát khỏi những điều tầm thường nhàm chán của thế tục đang diễn ra.

2 – Trang 157 SGK

So sánh ngôn ngữ và giọng điệu ở bài thơ này với bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan (đã học ở lớp 7).

Trả lời

– Bài Qua Đèo Ngang của bà Huyện Thanh Quan:

+ Ngôn ngữ: sử dụng nhiều từ láy, từ tượng hình và lối chơi chữ từ đồng âm

+ Giọng điệu: trầm buồn, trang nhã tạo nét buồn bâng khuâng

– Bài thơ Muốn làm thằng Cuội của Tản Đà

+ Ngôn ngữ: bình dị, gần với lời ăn tiếng nói hằng ngày.

+ Giọng điệu: nhẹ nhàng, trữ tình, pha chút hóm hỉnh, ngông nghênh

Soạn bài Muốn làm thằng cuội ngắn nhất

Đọc – hiểu

1 – Trang 156 SGK

Tản Đà có tâm trạng chán trần thế vì:

–  Nỗi buồn đêm thu, ngắm trăng. Đây là nỗi buồn thường tình của thi sĩ.

–  Buồn chán trước cảnh nước mất, nhà tan, chế độ suy đồi

–  Nỗi buồn trước cảnh sinh linh đồ thán, thiên hạ lầm than

–  Nỗi buồn vì bế tắc, không thể thay đổi thực tại, không thể giải phóng “cái tôi” của mình.

1 – Trang 156 SGK

– “Ngông”: Làm những việc khác với người thường, với lẽ thường, thái độ sống bất cần trước cuộc đời. Trong văn chương “ngông” thể hiện bản lĩnh của người tài, có “cái tôi” lớn, có mối bất hòa sâu sắc với xã hội…

READ:  Soạn bài Sang thu (Hữu Thỉnh )

– Cái “ngông” của Tản Đà:

+ cách xưng hô với chị Hằng, đó là cách xưng hô với “người cõi tiên” bằng lời lẽ thân mật, thậm chí suồng sã: chị – em.

+ Hành động: Hỏi chị Hằng, thể hiện ước muốn lên chơi Cung quế, muốn bầu bạn cùng chị Hằng

+ Giọng điệu suồng sã như người bạn lâu năm

→ Tản Đà chán cuộc sống cõi trần, muốn thoát tục lên trăng để tránh ưu phiền nhân gian, nơi đầy xấu xa, bất mãn. Tản Đà luôn cô đơn, ông khắc khoải muốn tìm tri kỉ để bầu bạn, thấu hiểu nỗi lòng. Cái “ngông” của kẻ có tài nhưng bất mãn, bất lực trước xã hội.

3 – Trang 156 SGK

Cái cười có ý nghĩa:

Cái cười ở đây thể hiện niềm vui toại ước nguyện thoát tục, thoát khỏi trần gian đầy buồn chán. Cái cười cũng thể hiện sự mỉa mai trần thế bé nhỏ so với Tản Đà đang ngự cung trăng.

4 – Trang 156 SGK

– Yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ nằm ở:

+ Sự tưởng tượng mới lạ, câu chuyện độc đáo, khác biệt.

+ Cảm xúc dồi dào, ngòi bút phóng khoáng.

+ Thái độ sống “ngông” của tác giả

+ “Cái tôi” được thể hiện một cách mãnh liệt, trực diện, khác với “cái tôi” ẩn mình của văn học trung đại.

Luyện tập

1 – Trang 157 SGK

Phép đối trong câu 3 và 4, câu 5 và 6;

– Câu 3 và câu 4:

+ Đối về hình ảnh: cung quế/cành đa, ngồi/lên chơi.

+ Đối về ý: Lời hỏi (thăm dò) và đề nghị

– Câu 5 và câu 6:

+ Đối ý: bầu bạn/ gió, mây; tủi/ vui

2 – Trang 157 SGK

– Bài Qua Đèo Ngang của bà Huyện Thanh Quan:

+ Ngôn ngữ: sử dụng nhiều từ láy, từ tượng hình và lối chơi chữ từ đồng âm

+ Giọng điệu: trầm buồn, trang nhã tạo nét buồn bâng khuâng

– Bài thơ Muốn làm thằng Cuội của Tản Đà:

+ Ngôn ngữ: bình dị, không gọt dũa

+ Giọng điệu: nhẹ nhàng, trữ tình, hóm hỉnh, suồng sã

-/-

Trên đây là nội dung tài liệu hướng dẫn soạn văn 8 tập 1 bài Muốn làm thằng Cuội nằm trong chương trình học môn Ngữ Văn lớp 8 được Đọc Tài Liệu biên soạn với mục đích giúp các em học sinh tham khảo. Để học tốt hơn, các em nên tự soạn bài theo những kiến thức của bản thân. Chúc các em luôn đạt kết quả cao trong học tập.

 Tham khảo các bài soạn văn 8 khác

Trang Doan (Tổng hợp)

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: kiến thức chung