Soạn bài Câu nghi vấn ngắn gọn và hay nhất

Soạn bài Câu nghi vấn ngắn gọn giúp em nắm vững kiến thức và trả lời tốt các câu hỏi bài tập trang 11 sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 8 tập 2

Tài liệu hướng dẫn soạn bài Câu nghi vấn được biên soạn chi tiết với nội dung tóm tắt kiến thức lí thuyết về câu nghi vấn và gợi ý trả lời câu hỏi SGK trang 11 Ngữ văn 8 tập 2.

Với những hướng dẫn chi tiết trả lời câu hỏi sách giáo khoa dưới đây các em không chỉ soạn bài tốt mà còn nắm vững các kiến thức quan trọng của bài học này.

      Cùng tham khảo…

Kiến thức cần nắm vững

* Câu nghi vấn là gì?

Câu nghi vấn là câu:

– Có những từ nghi vấn (ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả, chứ, (có) … không (đã) … chưa,…) hoặc có từ hay (nối các vế có quan hệ lựa chọn).

– Có chức năng chính là dùng để hỏi.

– Khi viết, câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi.

Hướng dẫn soạn bài Câu nghi vấn chi tiết

I. Đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu nghi vấn

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

   Vẻ nghi ngại hiện ra sắc mặt, con bé hóm hỉnh hỏi mẹ một cách thiết tha:

     – Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không?

   Chị Dậu khẽ gạt nước mắt:

     – Không đau con ạ !

     – Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai? Hay là u thương chúng con đói quá?

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

a) Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi vấn? Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu nghi vấn?

b) Câu nghi vấn trong đoạn trích trên dùng để làm gì?

Trả lời

a) Trong đoạn trích trên, câu nghi vấn:

+ “Sáng nay người ta đấm u có đau không?”

+ “Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai?”

+ “Hay là u thương chúng con đói quá?

– Đặc điểm hình thức: có dấu “?” và các từ nghi vấn như “không”, “làm sao”, “hay”

READ:  Soạn bài Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn ngắn nhất

b) Câu nghi vấn được sử dụng để hỏi.

II. Soạn bài Câu nghi vấn phần Luyện tập

1 – Trang 11 SGK

Xác định câu nghi vấn trong những đoạn trích sau. Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu nghi vấn?

a) Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu:

– Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Đấy! Chị hãy nói với ông cai, để ông ấy ra kêu với quan cho! Chứ ông lí tôi thì không có quyền dám cho chị khất một giờ nào nữa!

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

b) Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la.

(Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh hoa xử thế)

c) Văn là gì? Văn là vẻ đẹp. Chương là gì? Chương là vẻ sáng. Nhời (lời) của người ta rực rỡ bóng bẩy, tựa như có vẻ đẹp vẻ sáng, cho nên gọi là văn chương.

(Theo Phan Kế Bính, Việt Hán văn khảo)

d) Tôi cất tiếng gọi Dế Choắt. Nghe tiếng thưa, tôi hỏi:

– Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?

– Đùa trò gì? Em đương lên cơn hen đây! Hừ hừ…

– Đùa chơi một tí.

– Hừ … hừ … cái gì thế?

– Con mụ Cốc kia kìa.

Dế Choắt ra cửa, hé mắt nhìn chị Cốc. Rồi hỏi tôi:

– Chị Cốc béo xù đứng trước của nhà ta ấy hả?

– Ừ.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Trả lời

a) Câu nghi vấn: “Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?”

b) “Tại sao con người lại phải khiếm tốn như thế?

c) “Văn là gì?”, “Chương là gì?”

d)

+ “Chú mình muốn cùng tớ vui đùa không?”

+ “Đùa trò gì?”

+ “Cái gì thế?”

+ “Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta ấy hả?”

– Đặc điểm của các câu nghi vấn:

+ Hình thức: Có dấu hỏi chấm khi viết, có các từ nghi vấn: gì, không, hả, gì thế

+ Nội dung: Mục đích dùng để hỏi

2 – Trang 11 SGK

Xét các câu sau và trả lời câu hỏi:

a) Mình đọc hay tôi đọc?

(Nam Cao, Đôi mắt)

b)

Em được thì cho anh xin

Hay là em để làm tin trong nhà?

(Ca dao)

c) Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thủa còn sung túc?

READ:  Soạn bài Dọn về làng ngắn nhất | Soạn văn 12 bài Dọn về làng

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

– Căn cứ vào đâu để xác định những câu trên là câu nghi vấn?

– Có thể thay từ hay bằng từ hoặc vào các câu đó được không? Tại sao?

Trả lời

Các câu này đều là câu nghi vấn vì đều có chứa từ hay (nối các vế có quan hệ lựa chọn). Từ hay khi xuất hiện trong các kiểu câu khác thì có thể được thay thế bằng từ hoặc. Nhưng ở trong các trường hợp này nói riêng và trong câu nghi vấn nói chung, nếu ta thay từ hay bằng từ hoặc thì câu sẽ bị sai về ngữ pháp, bị biến thành kiểu câu khác (câu trần thuật) hoặc câu sẽ thay đổi về ý nghĩa.

3 – Trang 11 SGK

Có thể đặt dấu chấm hỏi vào cuối các câu sau được không? Vì sao?

a) Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.

(Chân, Tay, Tai , Mắt, Miệng)

b) Bây giờ thì tôi hiểu tại sao lão không muốn bán con chó vàng của lão.

(Nam Cao, Lão Hạc)

c) Cây nào cũng đẹp, cây nào cũng quý, nhưng thân thuộc nhất vẫn là tre nứa.

(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)

d) Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế.

(Vũ Tú Nam, Biển đẹp)

Trả lời

– Không thể sử dụng dấu câu để đặt vào cuối các câu (a), (b), (c), (d) bởi các câu trên không nhằm để hỏi.

– Các câu (a) và (b) có các từ khôngtại sao không đóng vai trò là từ nghi vấn trong câu, mà được sử dụng như một bổ ngữ trong câu.

– Các từ “nào” câu (c) đóng vai trò là từ liệt kê, từ “ai” ở đây là đại từ trong câu khẳng định.

=> Các câu trên không phải câu nghi vấn bởi mục đích các câu trên dùng để khẳng định.

4 – Trang 11 SGK

Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai câu:

a) Anh có khoẻ không?

b) Anh đã khoẻ chưa?

Xác định câu trả lời thích hợp đối với từng câu. Đặt một số cặp câu khác và phân tích để chứng tỏ sự khác nhau giữa câu nghi vấn theo mô hình có… không với câu nghi vấn theo mô hình đã… chưa.

Trả lời

READ:  Bài 1 luyện tập trang 23 SGK Ngữ văn 10

– Hình thức khác nhau:

+ Câu a sử dụng cặp từ “có … không”

+ Câu b sử dụng cặp từ “đã … chưa”

– Ý nghĩa khác nhau:

+ Câu a hỏi về tình trạng sức khỏe thực tại nên có thể trả lời “Anh khỏe”

+ Câu b hỏi về tình trạng sức khỏe khi đã biết hiện trạng sức khỏe trước đó nên có thể trả lời “Anh đã khỏe rồi/ Anh chưa khỏe lắm.”

– Một số câu đã có mô hình “có… không” và “đã… chưa”:

+ Cậu có cuốn Búp sen xanh không?

Cậu đã có cuốn Búp sen xanh chưa?

+ Anh có đi Sài Gòn không?

Anh đã đi Sài Gòn chưa?

5 – Trang 11 SGK

Hãy cho biết sự khác nhau về hình thức và ý nghĩa của hai câu sau:

a) Bao giờ anh đi Hà Nội?

b) Anh đi Hà Nội bao giờ?

Trả lời

– Về hình thức: Hai câu khác nhau ở trật tự từ (vị trí của từ bao giờ).

– Về ý nghĩa:

+ Câu (a) hỏi hướng đến hành động trong tương lai.

+ Câu (b) hỏi về một hành động đã diễn ra trong quá khứ.

6 – Trang 11 SGK

Cho biết hai câu nghi vấn sau đây đúng hay sai. Vì sao?

a) Chiếc xe này bao nhiêu ki-lô-gam mà nặng thế?

b) Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế?

Trả lời

Câu nghi vấn đúng là câu a, dù không biết rõ trọng lượng của vật nhưng ta vẫn cảm nhận được vật đó nặng, nhẹ bao nhiêu.

Câu nghi vấn b không hợp logic vì khi chưa biết giá của mặt hàng thì không thể nói vật đó đắt hay rẻ.

Xem thêm các bài soạn khác:

     Trên đây là nội dung tài liệu hướng dẫn soạn văn lớp 8 bài Câu nghi vấn nằm trong chương trình học môn Ngữ Văn lớp 8 đã được chúng tôi biên soạn với mục đích giúp các em học sinh tham khảo. Để học tốt hơn, các em nên tự soạn bài theo những kiến thức của bản thân. Chúc các em luôn đạt kết quả cao trong học tập.

Tâm Phương (Tổng hợp)

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: kiến thức chung