Huỳnh Văn No: “Kinh doanh để kiếm tiền, nhưng điều lớn hơn kiếm tiền là mang giá trị đến cho cộng đồng và xã hội”

Huỳnh Văn No sinh năm 1993, chính hiệu người miền Tây, có vẻ ngoài “già háp” của người từng trải. No học Cao đẳng Du lịch tại Cần Thơ và trở thành hướng dẫn viên du lịch từ năm 2011. Ổn định thu nhập bằng nghề, nhưng No luôn trăn trở sẽ phải cho đi những gì, truyền tải như thế nào những giá trị sống từ trải nghiệm văn minh No thâu nhận được từ những cuộc hành trình khắp mọi miền đất nước.

Giống như nhiều gia đình miền Tây khác, gia đình No cũng không khá giả gì, nhưng để chắp cánh cho ước mơ của cậu bé ham học, bố mẹ No đã chắt bóp lo cho No ăn học đàng hoàng. No được nhận vào một công ty du lịch tại thành phố Hồ Chí Minh ngay sau khi tốt nghiệp và được công ty tạo điều kiện đi nước ngoài học hỏi những điều mới lạ, tiếp xúc những nền văn hóa, văn minh tiên tiến.

Từ một cậu sinh viên gày gò, nhem nhuốc ngày nào với đủ việc từ phát tờ rơi, bán quán café, phục vụ nhà hàng để kiếm tiền sinh nhai, đến một hướng dẫn viên luôn trăn trở với những giá trị sống thu nhận được từ nền văn minh nước bạn, rồi mở cho mình một công ty sản xuất những sản phẩm tiêu dùng thuần thiên nhiên, No đã phải nỗ lực rất nhiều.

Nhưng tuổi trẻ mà, No quan niệm, cứ thỏa sức đi, học hỏi và sáng tạo, tiếp nhận và cho đi những giá trị sống, đó là hạnh phúc.

– Ý tưởng “làm một cái gì đó” cho môi trường xuất phát từ đâu? Có phải từ những trải nghiệm bạn thu nhận được ở nền văn minh các nước bạn đã đi qua?

Tôi tích lũy trải nghiệm từ công việc phát tờ rơi, nhân viên phục vụ, hướng dẫn viên du lịch. Công việc của một hướng dẫn viên giúp tôi có nhiều trải nghiệm về văn hoá, lịch sử, con người, cảnh đẹp, môi trường của từng vùng miền, từng đất nước, từng dân tộc, giúp tôi có cơ hội tiếp xúc và học hỏi nhiều giá trị văn minh hiện đại từ những vùng đất mới.

Và trải nghiệm đáng trân trọng nhất trong công việc hiện tại, đó là muôn ngàn cung bậc cảm xúc mà những vị khách trong đoàn mang đến, những tình huống lần đầu tôi gặp ở nước ngoài, những ứng xử văn minh của họ với môi trường…

– Vậy là bạn bắt đầu trăn trở? Và ý tưởng sản xuất và kinh doanh sản phẩm tiêu dùng thân thiện với môi trường cũng hình thành từ những đêm khó ngủ?

Trong đầu tôi luôn đặt những câu hỏi tại sao, tại sao nước họ có những hành động cụ thể vì môi trường, nước mình thì không? Tôi được sử dụng những sản phẩm tiêu dùng thân thiện với môi trường, chứng kiến những hành động, ứng xử văn minh của người dân các nước với môi trường sống.

Ví dụ, ở Đài Loan, hơn một năm nay, chính phủ Đài Loan hạn chế người dân sử dụng túi nylon bằng cách không phát miễn phí, ai cần thì phải mua túi với giá 1 Đài tệ/1 túi nylon. Còn tại Singapore, họ không cung cấp ống hút nhựa cho khách hàng, cụ thể các chuỗi KFC, MC Donal…, đã thực hiện nghiêm túc điều này.

Điều tôi ấn tượng nhất là một lần tôi sang Thụy Sĩ và mua Pizza, nhân viên cửa hàng đã đựng chiếc Pizza của tôi bằng mo cau.

Chị có thể tưởng tượng tôi đã ngạc nhiên như thế nào không? Một chiếc mo cau quen thuộc của nông thôn Việt Nam đã trở thành một sản phẩm tiêu dùng ở một nước văn minh, hiện đại như Thụy Sĩ. Đặc biệt hơn, người Thụy Sĩ đã tận dụng những sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên để thay cho cốc, đĩa nhựa.

Tôi hoàn toàn bị chinh phục bởi hình ảnh chiếc mo cau thay thế chiếc đĩa. Tôi bắt đầu tìm hiểu họ đã làm như thế nào, có những sản phẩm nào từ thiên nhiên có thể thay thế cho những sản phẩm nhựa gây ô nhiễm môi trường

Tôi nhớ lại tuổi thơ của một cậu bé gốc miền Tây, sinh trưởng trong một gia đình nông dân, tôi thường xuyên tiếp xúc với đồng áng. Có những lần ra ruộng, tôi đập được trái dừa, nhưng không có ống hút, tôi ngắt đại những ống sậy, ống cỏ để làm ống hút… Hình ảnh chiếc mo cau, ống sậy, ống cỏ cứ lởn vởn trong đầu tôi suốt chuyến đi. Trở về Việt Nam, tôi bắt tay vào kế hoạch kinh doanh ống hút từ cỏ, sậy thay thế ống nhựa.

– Tại sao bạn lại chọn sản xuất những sản phẩm tiêu dùng tự nhiên với doanh thu thấp mà không phải những sản phẩm công nghiệp?

Tôi thấy đây là cơ hội, cũng là thách thức với bản thân nên quyết định khởi nghiệp từ ý tưởng này. Khi suy nghĩ về quy trình sản xuất và nguồn nguyên liệu, tôi nhận thấy nguồn nguyên liệu phần lớn là nguyên liệu bỏ đi ở vùng nông thôn nghèo, muốn biến nó thành sản phẩm cần phải có những công đoạn thủ công.

Vì vậy tôi đã tận dụng nguồn nguyên liệu lãng phí ấy và tận dụng luôn nguồn nhân công tại chỗ để tạo nên những giá trị kinh tế và giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường.

 Khi hiện thực hóa ý tưởng kết nối cộng đồng bằng cách tạo công việc cho người lao động nghèo với nguồn nguyên liệu tại chỗ, bạn có “ưu tiên” gì cho người nông dân miền quê không?

Người nông dân bản địa hiểu rõ nhất về khí hậu, môi trường, cây cỏ nơi họ sinh sống, vì vậy không thể thuê lượng nhân công có suy nghĩ và thói quen công nghiệp vào công việc của nhà nông được. Tôi thuê họ tìm nguồn nguyên liệu tốt, rồi gia công những công đoạn đơn giản như cắt ống, vệ sinh, đóng gói hàng để vận chuyển…

Chị hỏi tôi có “ưu tiên” gì cho người nông dân miền quê không ư? Có chứ! Tôi sinh ra ở miền Tây sông nước, mặt bằng người dân còn nghèo. Mỗi lần về quê, nhìn thấy cảnh trẻ con ngơ ngác bên cạnh ông bà vì bố mẹ chúng bỏ quê lên thành phố tìm việc, tôi buồn thắt ruột. Trẻ con luôn cần sự chăm sóc, quan tâm và giáo dục từ bố mẹ. Khi không có bố mẹ bên cạnh, chúng sẽ trở thành những đứa trẻ phát triển không toàn diện.

Tôi đã luôn trăn trở với suy nghĩ, làm thế nào để có thể tạo công ăn việc làm cho những người lao động nghèo ở địa phương, cho đến khi nhìn thấy chiếc mo cau trên đất bạn, ý tưởng kinh doanh hình thành và khi phát triển, tôi đã nghĩ đến những người nông dân quê tôi.

Tùy theo đơn hàng ở các thời điểm, tôi thuê 8-15 nhân công nhàn rỗi tại địa phương. Tôi đang nỗ lực tìm kiếm khách hàng và mở rộng mô hình sản xuất, tạo công việc cho cả những người nhàn rỗi và thu hút những người lao động làm ăn xa trở về địa phương.

– Lý do bạn lại đặt tên công ty là Tèo Việt Nam? Sao không chọn một cái tên mỹ miều để dễ giao dịch?

Vốn dĩ tôi là người miền Tây mà. Quê kiểng chính hiệu. Tèo là tên cúng cơm bố mẹ đặt cho tôi. Xuất phát là người quê nên dù có đi đâu tôi cũng không bỏ gốc quê.

Thằng Tèo nên người như ngày hôm nay, được đi đó đi đây vẫn là thằng Tèo của bố mẹ, của người dân miền Tây, trên đất nước Việt Nam. Tôi đặt tên công ty là Tèo Việt Nam vì muốn mang cái văn hoá, cái bình dị của quê hương, đất nước mình ra nước ngoài.

– Quá trình biến ý tưởng thành hành động, có quá khó khăn với bạn?

Từ lúc hình thành ý tưởng đến bắt tay vào hành động nhanh lắm, hầu như tôi chẳng cảm thấy khó khăn gì. Ý tưởng hình thành trong đầu, cộng những hình ảnh truyền thông về tác hại của rác thải nhựa và thực trạng của môi trường ở Việt Nam và các nước đang bị đe dọa bởi rác thải thôi thúc tôi. Chứng kiến những quan điểm, ứng xử văn minh của người dân các nước với môi trường, tôi thấy phục, điều đó khiến tôi càng quyết tâm hành động.

– Công ty đã đưa các sản phẩm tiêu dùng xanh ra thị trường như thế nào, có được cộng đồng đón nhận không?

Khi công ty đưa sản phẩm ra thị trường bằng quảng cáo facebook, kết nối sản phẩm với khách hàng thân thiết, thăm dò ý kiến khách hàng trong nước và ngoài nước thì được cổ vũ và đón nhận rất tích cực về tinh thần.

Những khách hàng quan tâm đến môi trường thì họ không quan tâm đến giá thành sản phẩm, Nhưng khách hàng kinh doanh thì họ chưa chấp nhận vì giá thành sản phẩm từ nguyên liệu tự nhiên đắt hơn giá thành ống hút nhựa. Số khách hàng khác chưa quan tâm đến môi trường thì hầu như chưa có phản ứng vì họ vẫn có thói quen sử dụng ống hút nhựa.

– Quá trình đưa sản phẩm tiêu dùng xanh vượt qua biên giới, Tèo Việt Nam đã gặp những khó khăn, thách thức gì?

Để đưa được một sản phẩm ra khỏi biên giới gặp rất nhiều khó khăn. Sản phẩm phải có giấy chứng nhận đạt chuẩn xuất khẩu của sản phẩm. Đấy mới là thủ tục, còn việc thuyết phục khách hàng lại khó khăn hơn nhiều.

Nào là sợ vấn đề hải quan họ có cho mình mang vào hay không, nào là tính giá thành sản phẩm sao cho cân đối, xem thị trường đó như thế nào rồi mới có phương án tiếp cận…

– Vậy là Tèo nản ư? Đường biên bị tắc lại?

Không chứ! Tôi đã nỗ lực hết mình để các sản phẩm tiêu dùng xanh được lan tỏa, đến tay người tiêu dùng trong và ngoài nước. Tôi hiểu những tiêu chuẩn khắt khe của một sản phẩm thuần tự nhiên, muốn thay thế được những thói quen sử dụng đồ nhựa thì sản phẩm của mình phải đẹp, phải chất lượng, phải an toàn thực sự.

Tôi ý thức điều này ngay từ việc thu mua nguyên liệu. Cỏ bàng và cỏ sậy khi thu hoạch phải có độ dài từ 18 – 20cm, đường kính ống bàng từ 4,5 – 6,5mm, dày khoảng 0,5 – 0,8mm. Nguyên liệu mọc tự nhiên, ở các vùng hoang dã, không có tác động của con người nên an toàn tuyệt đối. Tôi thuê nhân công thu hái về, đục bỏ các ngăn bên trong ống, cắt độ dài ngắn tùy theo yêu cầu khách hàng, cắt sao cho không vỡ, không nứt…

Sản phẩm an toàn, nhưng để đưa được đến tay người tiêu dùng, nhất là khách hàng nước ngoài, đòi hỏi sản phẩm phải được khử trùng tuyệt đối. Công ty tôi đã đầu tư giàn máy móc để chiếu tia UV khử khuẩn tuyệt đối. Sau bao nỗ lực, hiện công ty tôi cũng đã có những đơn hàng từ Đài Loan và sản phẩm đi được vào một số nhà hàng ở Singapore.

– Những trăn trở của bạn về hướng đi của công ty để sản phẩm lan tỏa đến cộng đồng?

Trăn trở lớn nhất của công ty đó là tìm đầu ra cho sản phẩm, tiếp cận được khách hàng mà sản phẩm đang phân khúc. Giải quyết được bài toán này thì cộng đồng sẽ được lan toả. Sản phẩm có đầu ra nhiều hơn thì cộng đồng có việc làm nhiều hơn, tăng thêm thu nhập cho bà con vùng nông thôn.

Hiện, mỗi ống cỏ có giá khoảng 600-900 đồng/ống, đắt hơn nhiều so với ống hút nhựa tái chế, nên khách hàng còn đắn đo. Với mức giá này, tôi tập trung phân phối vào phân khúc khách hàng cao cấp tại các nhà hàng, khách sạn, khu resort. Tuy nhiên, để sản phẩm lan tỏa hơn đến cộng đồng, tôi đang tập trung nghiên cứu công nghệ sản xuất mới để giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm.

– Tèo có sợ khi bật mí hết kế hoạch, dự định của mình, những bạn trẻ khác sẽ copy ý tưởng của bạn không? Khi đó, công ty của bạn sẽ đứng trước sự cạnh tranh, nhưng những giá trị sống tốt đẹp lại được lan rộng. Bạn nghĩ về điều này như thế nào?

Ồ không, tôi còn đang trăn trở làm sao để kết nối với cộng đồng, tìm được càng nhiều càng tốt những người cùng ý tưởng để mở rộng sản xuất, giải quyết công ăn việc làm cho lao động dôi dư vùng thôn quê đó chị. Ý tưởng thì ai cũng có thể nghĩ ra, nhưng quan trọng là có dám biến ý tưởng thành hành động hay không.

Tôi không sợ ý tưởng của mình bị ai đó copy vì sự thật ý tưởng của tôi cũng là phát triển ý tưởng từ một sản phẩm thân thiện môi trường xuất hiện trên đất Thụy Sĩ. Mỗi người đều có cái chất riêng của mình và tâm huyết riêng để thực hiện ý tưởng đó. Tôi thậm chí còn mong muốn, người khác có thể lấy ý tưởng của mình cộng thêm ý tưởng của họ, để tạo ra một sản phẩm tốt hơn phục vụ cho xã hội.

Nói về sự cạnh tranh, thì tôi cũng không sợ. Thương trường là chiến trường, không có sự cạnh tranh thì không thể phát triển. Nhưng cạnh tranh phải lành mạnh và đặt lợi ích vì khách hàng lên đầu, bởi khách hàng là người quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Canh tranh không lành mạnh thì các doanh nghiệp chết, trong khi khách hàng vẫn còn đó.

– Để biến những ý tưởng thành hiện thực, biến rác thành sản phẩm tiêu dùng, phải cần những máy móc gì, nhập ở đâu, có đắt không?

Để thực hiện ý tưởng sản xuất những sản phẩm tiêu dùng từ nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường thì không có máy móc sẵn. Tôi phải mày mò nghiên cứu những nguyên lý hoạt động của máy móc để tạo ra sản phẩm và đặt hàng tại xưởng cơ khí trong và ngoài nước gia công theo ý của mình nên giá thành máy rất cao.

Hiện tôi đang nhờ một công ty tại Đài Loan thiết kế máy móc sản xuất cho các loại ống hút và một số sản phẩm khác, giá thành chưa thống kê được vì chưa hoàn thiện, nhưng chắc chắn là cao.

 Vừa kinh doanh vừa hướng dẫn du lịch, công việc di chuyển nhiều có gây khó khăn cho việc phát triển kinh doanh? Bạn có thấy bị áp lực không?

Làm một lúc 2 việc và để cùng chạy tốt nhiều lúc cũng thấy hơi quá sức và bất cập. Công việc nào cũng có áp lực, nhưng quan trọng là mình đối đầu và giải quyết áp lực như thế nào thôi. Với tôi, càng đi nhiều càng nảy sinh ý tưởng và càng nạp được năng lượng để sáng tạo, các chuyến đi cũng là để kết nối khách hàng.

– Có lúc nào bạn cảm thấy áp lực mà muốn từ bỏ công việc kinh doanh không?

Nếu tôi chọn con đường không áp lực và an nhiên thì tôi đã không chọn kinh doanh và sản xuất. Thật sự, nghề hướng dẫn viên du lịch giúp tôi có cuộc sống rất ổn định – nhưng cái ổn định đó chỉ phục vụ cho cá nhân tôi. Còn khi bắt tay vào kinh doanh các sản phẩm thân thiện môi trường thì áp lực đó lại có ý nghĩa vì nhiều người, vì cộng đồng, tôi không có lý do nào để từ bỏ nó.

– Vậy khi công việc kinh doanh kiếm được nhiều tiền, bạn có muốn bỏ nghề hướng dẫn?

Mọi thứ trên đời này đều là cái duyên. Với suy nghĩ hiện tại thì tôi sẽ còn gắn kết với du lịch vì còn duyên, vì còn trân trọng cái nghề đã cho mình quá nhiều, cơ hội đến với cộng đồng, trao nhận giá trị sống tốt đẹp. Tôi không có nhiều thời gian để suy tính cho thành công hay thất bại. Tôi còn trẻ, tôi nghĩ mình phải làm và dám làm, chỉ vậy thôi!

– Bạn đã nghĩ mình là một người trẻ giàu có?

Nếu giàu tiền bạc thì tôi chưa bao giờ nghĩ mình giàu có. Tôi chỉ mong mình được giàu về kiến thức, giàu về ý chí, tư duy, lòng bao dung, vị tha và trăn trở phải làm gì cho người thân, cho gia đình, xã hội thôi.

– Vậy sau Tèo Việt Nam, bạn trăn trở điều gì?

Tôi trăn trở tìm nguồn vốn để đầu tư trang thiết bị máy móc để cơ giới hoá quy trình sản xuất, hiện thực chuỗi sản phẩm tiêu dùng nguyên liệu thiên nhiên, giải quyết nguồn lao động dôi dư tại các vùng nông thôn.

Khi tôi thực hiện ý tưởng kinh doanh, một phần là kiếm tiền, nhưng điều lớn hơn tôi hướng tới là kiếm được tiền nhưng phải mang giá trị đến cho cộng đồng và cho xã hội.

Tôi có cơ hội đi nhiều nên tôi hiểu ô nhiễm trắng nguy hiểm như thế nào, các nước đã tích cực hành động về môi trường ra sao. Là người trẻ, tôi muốn dùng kiến thức của mình, cơ hội của mình để tạo ra những ý tưởng giảm tải ô nhiễm.

Hiện tại Tèo Việt Nam đang sản xuất ống hút cỏ sậy, ống hút cỏ bàng, khay dĩa từ mo cau. Thời gian tới, tôi ấp ủ và thử nghiệm sản xuất đĩa, cốc, hộp đựng thức ăn từ thân chuối và các nguyên liệu bỏ đi ở các vùng nông thôn.

Vì vậy, ngoài trăn trở về nguồn vốn, tôi còn trăn trở tìm được người cùng ý tưởng, cùng chí hướng để có thêm nhiều sản phẩm ý nghĩa, vì cộng đồng, được đón nhận ở Việt Nam và nhiều nước khác.

– Một chút tò mò hơi phụ nữ, có bóng hồng nào hỗ trợ bạn phía sau mọi thành công không? Suy nghĩ của bạn về việc sống có ích và gây dựng hạnh phúc?

Xin thưa với chị là chưa ạ! (Cười). Tôi chưa lập gia đình vì còn nhiều việc dang dở. Suy nghĩ của tôi về cuộc sống hữu ích rất đơn giản, đó là gieo nhân tốt để mang lại giá trị tốt đẹp cho cuộc sống. Còn gây dựng hạnh phúc ư? (Cười sảng khoái) Nghe có vẻ mông lung quá! Mỗi ngày thấy bình an, vui vẻ, giúp được người khác một điều gì đó là hạnh phúc rồi!

– Cảm ơn Huỳnh Văn No vì cuộc trò chuyện!

Bài: NGUYỄN HẠNH

Thiết kế: ĐỨC BÙI

Bạn đang đọc bài viết "Huỳnh Văn No: “Kinh doanh để kiếm tiền, nhưng điều lớn hơn kiếm tiền là mang giá trị đến cho cộng đồng và xã hội”"
Tại chuyên mục "e-Magazine" của Luxury Inside.
Mọi thông tin góp ý, chia sẻ và gửi bài cộng tác, vui lòng gửi về:
Email: banbientap@luxury-inside.vn – Điện thoại: 09 1199 5526.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ

Bình luận bài viết